Masz problem z odzyskaniem zaległych należności? Zleć to nam! [czytaj więcej...]

Prawo

Jak przejąć spółkę wbrew woli akcjonariuszy mniejszościowych ?

Zagadnienie przejęcia kontroli nad spółką-celem przez inną spółkę, stanowi dla tej drugiej istotny aspekt w rozwoju działalności czy też sposób dywersyfikacji ryzyka gospodarczego. Niewątpliwie decyzja o przejęciu musi być przemyślana zarówno z biznesowego, jak też prawnopodatkowego punktu widzenia.

Sposobem przejęcia spółki na rynku prywatnym może być przykładowo odkupienie całości akcji od akcjonariusza (akcjonariuszy) większościowego bądź też objęcie znaczącej liczby akcji nowej emisji przy jednoczesnym wyłączeniu prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy. Zagadnienie przejęcia na rynku publicznym nie będzie przedmiotem niniejszego artykułu.

Transakcja wbrew woli akcjonariuszy mniejszościowych

Realizacja transakcji przejęcia spółki celu w sytuacji gdy jej akcjonariat mniejszościowy jest zdecydowanie przeciwny temu przejęciu, stanowi doniosły problem dla przejmującej spółki. Potencjalne koszty związane z uprawnieniami akcjonariuszy mniejszościowych nie mogą być większe niż zyski związane z samym procesem przejęcia.

Analizy spółki celu

Kompleksowe doradztwo prawne w związku z przejęciem musi rozpocząć się już na wczesnym etapie wyboru spółki celu. Zasadniczą rekomendacją dla spółki przejmującej jest konieczność wstępnej analizy „układu sił” w spółce celu. Nie zawsze posiadanie większościowego pakietu akcji w spółce oznacza automatyczne przejęcie kontroli nad tą spółką. Jest wręcz odwrotnie, praktyka gospodarcza odstępuje od rygorystycznej zasady, w myśl której ilość akcji odpowiadałaby ilości głosów. W spółce celu akcje mogą być chociażby uprzywilejowane co do prawa głosu lub też ograniczające prawo głosu na walnych zgromadzeniach (na przykład akcje nieme).

Rozdrobniony akcjonariat

Inną sytuację stanowi silnie rozdrobniony akcjonariat, gdzie nawet 30 proc. głosów może uprawnić do przejęcia kontroli nad spółką. Uzyskanie kontroli jest wówczas obarczone ryzykiem, że w pewnym momencie inny gracz wkroczy do spółki i nabędzie większościową ilość akcji. Efektem będzie utrata kontroli nad spółką oraz przymusowe przyjęcie roli akcjonariusza mniejszościowego.

Przymusowy wykup akcjonariuszy mniejszościowych (ang. squeeze-out)

Sytuacja, gdy przejmujący jest akcjonariuszem większościowym posiadającym minimum 95 proc. kapitału zakładowego (przy dodatkowych założeniach: nie więcej niż pięciu akcjonariuszy większościowych, z których każdy posiada nie mniej niż 5 proc. kapitału zakładowego) jest regulowana w kodeksie spółek handlowych. Jej konsekwencją jest upoważnienie przejmującego większościowy pakiet akcji do przymusowego wykupu akcjonariuszy mniejszościowych. Wola tych ostatnich nie ma znaczenia, zaś ich sprzeciw nie spowoduje zahamowania procesu wykupu.

Poważne ryzyko

Z praktycznego punktu widzenia transakcja ta jest obarczona poważnym ryzykiem, które warto wziąć pod uwagę przed przejmowaniem spółki celu. Po pierwsze, orzecznictwo sądów jednoznacznie kwestionuje przymusowy wykup bez uzasadnionych przyczyn. Mimo, że przesłanka ta nie jest wymieniona w kodeksie spółek handlowych, kilkakrotnie zdarzało się, że uchwała walnego zgromadzenia aprobująca przymusowy wykup była uchylana z powodu braku takowej uzasadnionej przyczyny. Warto liczyć się również z innym uprawnieniem po stronie akcjonariuszy mniejszościowych, co do możliwości zakwestionowania sposobu wyceny akcji będących przedmiotem przymusowego wykupu. Niezadowoleni akcjonariusze mniejszościowi mogą w praktyce znacznie przedłużyć proces wykupu oraz spowodować wzrost kosztów.

Odwrotny przymusowy wykup (ang. reverse squeeze-out)

Kodeks spółek handlowych określa także uprawnienia akcjonariuszy mniejszościowych do przymusowego odkupienia ich akcji przez akcjonariuszy większościowych, posiadających co najmniej 95 proc. kapitału zakładowego. Kwestia wyceny akcji będących przedmiotem wykupu również została uregulowana, jednakże akcjonariusze mniejszościowi, którzy nie zgadzają się z nią, mogą zwrócić się do sądu rejestrowego o wyznaczenie biegłego rewidenta w celu ustalenia ceny rynkowej akcji, lub – w braku takiej ceny – godziwej ceny odkupu. W tej sytuacji należy przygotować dodatkowe fundusze na całkowity wykup akcji spółki z rąk akcjonariuszy mniejszościowych.
Warto podkreślić, że spółka przejmująca, nawet w przypadku objęcia zdecydowanej większości kapitału zakładowego, musi wziąć pod uwagę ryzyka, jakimi są uprawnienia po stronie akcjonariuszy mniejszościowych. Najlepiej na wczesnym etapie gruntownie je przeanalizować, aby koszty przejęcia nie były większe niż jego zyski.

Data: 2010-01-18 | Data aktualizacji: 2010-01-25 | Liczba wyświetleń: 194

Pokrewne strony

Dobre zarządzanie zwiększa zdolność kredytową

Idzie kryzys, więc się... pobierz.

Konsekwencje wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej

Można zmienić wierzyciela, bez zgody dłużnika

Nowa ustawa o BIG weszła w życie

Nowelizacja ustawy o podatku od czynności prawnych

Obowiązuje nowa Ustawa o BIG

Odpowiedzialność prezesa za długi podatkowe spółki.

Prawo sprzyja wierzycielom

Przedsiębiorca powinien być dobrze poinformowany

Przejęcie spółki jako sposób na wykorzystanie straty podatkowej

Spółka na ławie oskarżonych

Szkodliwego wspólnika można usunąć

Śmierć wspólnika w spółce z o.o.

Ważne zmiany w Kodeksie spółek handlowych

Zarząd spółki odpowiada karnie za spóźniony wniosek o jej upadłość

Zasady odpowiedzialności członków zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością