Masz problem z odzyskaniem zaległych należności? Zleć to nam! [czytaj więcej...]

Prawo

Konsekwencje wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej

Jeden ze wspólników zamierza wystąpić ze spółki jawnej, za zgodą pozostałych wspólników. Czy sprzedaż udziałów wspólnikom i wystąpienie w ten sposób ze spółki spowoduje, że nie będzie go obwiązywał 6-miesięczny okres wypowiedzenia? Czy będzie dalej odpowiedzialny za zobowiązania spółki?

Zbycie ogółu praw i obowiązków wynikających z członkostwa w spółce jawnej nie wymaga 6-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Odpowiedzialność za zobowiązania występującego wspólnika ogranicza się do wysokości zobowiązań istniejących w dacie jego ustąpienia ze spółki. Za zobowiązania spółki zaciągnięte po wystąpieniu ze spółki ta osoba nie będzie odpowiadała w ogóle. Przychód uzyskany ze sprzedaży ogółu praw i obowiązków wynikających z członkostwa w spółce jawnej jest przychodem z tytułu zbycia praw majątkowych. W przypadku sprzedaży udziału w spółce jawnej za cenę równą wartości wniesionych do spółki wkładów dochód nie wystąpi.

Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi (art. 10 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.). Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki. Na ogół praw i obowiązków wspólnika składają się wszystkie przysługujące mu prawa (m.in. reprezentacja, udział w zyskach) oraz obowiązki (udział w stratach, powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej). Przeniesienie ogółu praw i obowiązków w spółce jawnej bez wyraźnej podstawy jest nieważne. Zatem aby doszło do skutecznego zbycia ogółu praw i obowiązków, zawarta przez wspólników umowa spółki jawnej musi wyraźnie dopuszczać takie rozwiązanie.

Zbycia ogółu praw i obowiązków nie należy utożsamiać z wypowiedzeniem umowy spółki przez wspólnika. Wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej w drodze wypowiedzenia umowy spółki dokonywane jest przez złożenie jednostronnego oświadczenia woli. W przypadku umowy spółki zawartej na czas nieoznaczony wypowiedzenie może nastąpić na 6 miesięcy przed końcem roku obrotowego, chyba że umowa spółki przewiduje krótsze terminy wypowiedzenia. Oświadczenie o wypowiedzeniu musi zostać złożone na piśmie wszystkim wspólnikom albo wspólnikowi uprawnionemu do reprezentowania spółki. Wypowiedzenie umowy przez wspólnika powoduje, co do zasady, rozwiązanie spółki, chyba że inny skutek przewiduje umowa spółki lub jeżeli pozostali wspólnicy inaczej postanowią.

Wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika). Wspólnicy spółki jawnej ponoszą odpowiedzialność subsydiarną, co oznacza, że można prowadzić egzekucję z ich majątku prywatnego, ale dopiero wtedy, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Wspólnicy spółki jawnej odpowiadają za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Za zobowiązania spółki odpowiedzialność solidarną ponoszą występujący wspólnik i dotychczasowi wspólnicy. Odpowiedzialność za zobowiązania występującego wspólnika ogranicza się do wysokości zobowiązań istniejących w dacie jego ustąpienia ze spółki.

Przychód uzyskany ze sprzedaży ogółu praw i obowiązków jako udział w spółce jawnej jest przychodem z tytułu zbycia praw majątkowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Przychód ze sprzedaży udziału w spółce jawnej może zostać pomniejszony o wartość wkładu wniesionego do spółki przez wspólnika, który występuje ze spółki. Jednak określenie, czy wartość wkładu wniesionego przez wspólnika może stanowić koszt podatkowy uzależnione jest od tego, co było przedmiotem wkładu - jeżeli np. wspólnik na poczet wkładu wniósł swoją pracę na rzecz spółki, to jej wartość nie może obniżyć przychodu do opodatkowania. Opodatkować należy kwotę ewentualnej nadwyżki ponad wartość wniesionego wkładu. Przychód może być pomniejszony o inne wydatki towarzyszące zbyciu udziału, np. koszty notarialne. W przypadku sprzedaży udziału w spółce jawnej za cenę równą wartości wniesionych do spółki wkładów dochód nie wystąpi. Zatem nie będzie też konieczności zapłacenia podatku dochodowego. W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki.

Jeżeli osoba fizyczna występuje ze spółki osobowej i nie zamierza kontynuować działalności gospodarczej, to traktowana jest jak osoba fizyczna likwidująca działalność gospodarczą. Powoduje to obowiązek ustalenia dochodu z remanentu likwidacyjnego i zapłaty 10% zryczałtowanego podatku. Natomiast jeżeli występujący ze spółki jawnej wspólnik zamierza prowadzić działalność gospodarczą w innej formie, to nie musi płacić 10% zryczałtowanego podatku dochodowego.

W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej dochód ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędących środkami trwałymi takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w okresie ostatnich 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił, w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja. Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w powyższym zawiadomieniu.

Warto przypomnieć, iż w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej należy sporządzić i wpisać do księgi przychodów i rozchodów spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów. Spis z natury podlega wpisaniu do księgi także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą sporządzają go za okresy miesięczne oraz gdy na podstawie odrębnych przepisów jego sporządzenie zarządził naczelnik urzędu skarbowego. O zamiarze sporządzenia spisu z natury w innym terminie niż na 1 stycznia, 31 grudnia oraz na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej podatnicy są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie co najmniej 7 dni przed datą sporządzenia tego spisu.

Podstawa prawna:
• art. 10 § 1-3, art. 31 § 1, art. 58 pkt 5, art. 61 § 1, art. 65 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.),
• art. 18, art. 22, art. 24 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), § 27 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. z 2003 r. nr 152, poz. 1475 z późn. zm).
 

Autor: Tomasz Strzałkowski

Data: 2008-12-21 | Data aktualizacji: 2009-08-21 | Liczba wyświetleń: 324

Pokrewne strony

Dobre zarządzanie zwiększa zdolność kredytową

Idzie kryzys, więc się... pobierz.

Jak przejąć spółkę wbrew woli akcjonariuszy mniejszościowych ?

Można zmienić wierzyciela, bez zgody dłużnika

Nowa ustawa o BIG weszła w życie

Nowelizacja ustawy o podatku od czynności prawnych

Obowiązuje nowa Ustawa o BIG

Odpowiedzialność prezesa za długi podatkowe spółki.

Prawo sprzyja wierzycielom

Przedsiębiorca powinien być dobrze poinformowany

Przejęcie spółki jako sposób na wykorzystanie straty podatkowej

Spółka na ławie oskarżonych

Szkodliwego wspólnika można usunąć

Śmierć wspólnika w spółce z o.o.

Ważne zmiany w Kodeksie spółek handlowych

Zarząd spółki odpowiada karnie za spóźniony wniosek o jej upadłość

Zasady odpowiedzialności członków zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością