Windykacja Sp. z o.o - firma windykacyjna Kalisz Zaprasza!

Prawo

Odpowiedzialność prezesa za długi podatkowe spółki.

Członkowie zarządu są jedynymi osobami, które odpowiadają osobistym majątkiem za długi spółki. W pewnych sytuacjach urząd skarbowy może zażądać od prezesa uregulowania należności za podatki firmy z jego osobistego majątku. Przyjrzyjmy się dokładniej takiej sytuacji.

Osoby zasiadające w zarządzie ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe w bardzo szerokim zakresie (art. 107 § 2 ordynacji). Odpowiadają za podatki (np. zaliczki od wynagrodzeń dla pracowników), których spółka jako płatnik nie pobrała, a także te które co prawda pobrała, lecz nie wpłaciła do urzędu skarbowego, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki VAT naliczonego oraz oprocentowanie tych zaliczek, a także koszty postępowania egzekucyjnego.

Ogólna zasada jest taka – za zobowiązania podatkowe odpowiada wyłącznie podmiot, którego one dotyczą (w tym przypadku będzie to spółka). Od tej zasady są jednak wyjątki, a jednym z nich jest sytuacja, gdy spółka nie jest w stanie sama uregulować należności. W takim przypadku osoby zasiadające w zarządzie odpowiadają za jej zaległości podatkowe na podstawie tzw. odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. [Podstawa prawna: Odpowiedzialność podatkową członków zarządu reguluje ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. nr 137, poz. 926 z późn. Zm), zwana dalej ordynacją.

W celu dokonania oceny, czy istnieje podstawa do pociągnięcia prezesa do odpowiedzialności, warto wiedzieć, kiedy mamy do czynienia z zaległością podatkową. Według definicji zaległością podatkową jest podatek, który nie został zapłacony w terminie płatności (art. 51 ordynacji), przy czym należy pamiętać, że według ordynacji zaległością podatkową jest także niezapłacona w terminie płatności zaliczka na podatek lub rata podatku, a także należność z tytułu podatków, zaliczek i rat na podatki, której spółka nie wypłaciła jako płatnik.

Na równi z zaległością podatkową traktuje się także (art. 52 ordynacji):

1. Nadpłatę, która spółce się nie należała; jeżeli w zeznaniu lub deklaracji spółka wykazała nadpłatę, wówczas organ podatkowy nadpłatę spółce:

• zwróci lub

• zaliczy na poczet zaległości podatkowych (bieżących lub przyszłych). Jeśli następnie okaże się, że nadpłata była niezależna lub niższa, niż zostało to wykazane w deklaracji, otrzymany przez spółkę zwrot lub zaliczenie na poczet innych zobowiązań podatkowych są zaległością podatkową;

2. Zwrot podatku otrzymanego przez spółkę nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej albo taki, który został zaliczony na poczet innych zobowiązań podatkowych , chyba że członek zarządu wykaże, że nastąpiło to nie z jego winy;
3. Wynagrodzenie płatnika (czyli spółki) z tytułu terminowego odprowadzania zaliczek na podatek, które zostało pobrane nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej;
4. Oprocentowanie nienależnej nadpłaty lub zwrotu podatku.

Odpowiedzialność ponosi członek zarządu wyłącznie wtedy, gdy zaległość spółki istnieje naprawdę – jeśli więc okaże się, że spółka nie ma zaległości podatkowej (np. wygra spór z fiskusem), to nie będzie mowy o jego odpowiedzialności.

Prezes może zostać pociągnięty do odpowiedzialności osobistej za zobowiązania podatkowe spółki powstałe w czasie, kiedy zasiadał w zarządzie. Odpowiedzialność ta jest nieograniczona: odpowiada całym swoim majątkiem, czyli zarówno tym, który posiada w chwili egzekucji, jak i majątkiem, który uzyska ewentualnie w przyszłości.

Należy pamiętać, że członek zarządu ponosi odpowiedzialność wyłącznie za te zaległości podatkowe spółki (w tym także spółki z o.o. w organizacji), które powstały w czasie, gdy był członkiem zarządu (art. 116 § 2 ordynacji). Nie będzie więc odpowiadać za zaległości powstałe wcześniej lub później. Trzeba pamiętać, że jeśli nie zostanie prawidłowo odwołany lub nie zrezygnuje w sposób prawidłowy z funkcji, musi liczyć się z możliwością odpowiedzialności, mimo że nie uważa się już za członka zarządu.

Jeśli prezes pozostaje w związku małżeńskim, wówczas jego odpowiedzialność jako członka zarządu rozciąga się także na majątek objęty wspólnością małżeńską. W chwili zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, jeśli więc zobowiązanie podatkowe spółki powstało po jego ślubie, urząd skarbowy może żądać spłaty majątku. Wyjątkowo nie będzie odpowiadać majątkiem objętym wspólnością małżeńską, w dwóch przypadkach: gdy zobowiązanie podatkowe spółki powstało przed ślubem lub gdy zawrze z żoną (mężem) umowę o rozdzielności majątkowej (nie ma wtedy majątku wspólnego). Należy pamiętać jednak, że członek zarządu nie odpowiada wspólnym majątkiem tylko za te zaległości podatkowe, które powstały po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej, natomiast za zaległości odpowiada majątkiem, który przed podziałem był objęty wspólnością małżeńską.

Członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki solidarne ze spółką. Oznacza to, że urząd skarbowy może, według własnego wyboru, zażądać, by podatek zapłacili wszyscy członkowie zarządu łącznie, tylko niektórzy lub też każdy z osobna w częściach albo np. jeden z nich w całości. Każdy członek zarządu ma obowiązek zapłacić całą kwotę podatku (spełnić świadczenie), tak jakby był jedynym dłużnikiem. Jest tak, ponieważ członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki solidarnie ze spółką i innymi członkami zarządu (art. 107 § 1 i art. 116 ordynacji). Dopiero po zapłaceniu podatku może zażądać, aby pozostali członkowie zarządu zwrócili mu przypadającą na nich część świadczenia (art. 376 §1 kc).

Odpowiedzialność członka zarządu za nieuregulowane przez spółkę zobowiązania podatkowe może powstać dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości, by spółka zapłaciła podatek. Kolejność postępowania fiskusa w przypadku zaległości podatkowych spółki jest ustalona. Najpierw urząd skarbowy doręcza spółce decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, np. podatku od spadków i darowizn, lub określającą wysokość zaległości podatkowej czy też decyzję w sprawie zwrotu zaliczki VAT naliczonego. W przypadku gdy urząd skarbowy nie musi wydawać decyzji, ponieważ wydaje tytuł wykonawczy bezpośrednio na podstawie deklaracji podatkowej – musi najpierw wystawić ten tytuł wykonawczy przeciwko spółce i wszcząć przeciwko niej egzekucję. Po upływie terminu płatności podatku (gdy podatek nie został zapłacony) urząd może wszcząć postępowanie podatkowe przeciwko członkom zarządu. W wyniku tego postępowania urząd wyda decyzję. W decyzji tej poda wysokość świadczenia, a także miejsce i termin jego spłacenia. Dopiero w momencie doręczenia członkowi zarządu tej decyzji postaje jego odpowiedzialność;

Koniecznie należy przeczytać uważnie decyzję skierowaną do spółki, zwracając uwagę na wysokość zobowiązania. W decyzji, którą urząd skierował do członka zarządu musi figurować ta sama kwota. Od dnia doręczenia decyzji prezes ma 14 dni na opłacanie zaległości podatkowej spółki (art. 47 § 1 i art. 109 ordynacji). Warto wiedzieć, że aż do czasu uprawomocnienia się decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego spółki (a więc aż do momentu, w którym nie będzie już przysługiwać od niej odwołanie) postępowanie wobec prezesa zostaje zawieszone (art. 201 § 1 pkt 5 ordynacji). Jeżeli natomiast członek zarządu nie wykona zobowiązania w tym terminie, urząd skarbowy naliczy odsetki za zwłokę, przy czym nie będą one naliczanie za czas, w którym postępowanie nie było zawieszone.

Źródło: Doradca Prezesa spółki z o.o., www.spolkazoo.pl

Autor: Magdalena Błaszczyk / radca prawny

Data: 2008-12-14 | Liczba wyświetleń: 777