Windykacja Sp. z o.o - firma windykacyjna Kalisz Zaprasza!

Porady

Likwidujesz spółkę? Zobacz, jakie masz obowiązki

Spółka z o.o. została postawiona w stan likwidacji. Jak w tej sytuacji należy rozliczać amortyzację? Jakie inne czynności księgowe związane z likwidacją spółki trzeba podjąć? W artykule staramy krok po kroku wyjaśnić wszystkie wątpliwości.

Czy tworzyć rezerwy na środki trwałe, należności, zapasy, rozliczenia międzyokresowe kosztów, ujmując je na Kapitał z aktualizacji wyceny do dnia podjęcia uchwały i ująć w bilansie, rachunków zysków i strat do dnia likwidacji?

Postawienie spółki w stan likwidacji nie zmienia zasad amortyzacji, jeżeli działalność jest w dalszym ciągu prowadzona. Takie odpisy stanowią koszt uzyskania przychodu. Na dzień powzięcia uchwały o likwidacji spółki oraz na dzień poprzedzający dokonuje się szeregu księgowań, które krok po kroku przedstawiamy w artykule.

Po pierwsze celem likwidacji jest uporządkowanie spraw spółki, która ma przestać istnieć, a w szczególności jej spraw majątkowych. Polega to na uregulowaniu zobowiązań i podziale pozostałego majątku między wspólników. Czynności likwidacyjne dotyczą zakończenia bieżących interesów jednostki, ściągnięcia wierzytelności, spłaty zobowiązań oraz upłynnienia majątku spółki (art. 282 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz.U z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: ksh.). Proces likwidacji może być długotrwały, a niekiedy ciągnie się latami. Niezależnie od tego procesu działalność jednostki może być prowadzona aż do momentu wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego.

W przypadku gdy wspólnicy powzięli uchwałę o likwidacji spółki, w związku z planowanym brakiem kontynuacji działania jednostki, powinno się przeprowadzić szereg czynności księgowych, które zostały ujęte w poniższej tabeli.

Jak widać, w tabeli często pojawia się art. 29 uor. Podsumowując, trzeba zatem dokonać następujących czynności:
• wyceny aktywów jednostki po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości,
• utworzyć rezerwy na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności.

Zasady wyceny majątku spółek w likwidacji wynikają również z art. 281 § 1-3 ksh. Zgodnie z tym przepisem, likwidatorzy sporządzają bilans otwarcia likwidacji, przyjmując składniki aktywów według ich wartości zbywczej. Niestety ani w Kodeksie spółek handlowych, ani w ustawie o rachunkowości nie wskazano, w jaki sposób ustala się tę wartość. W interpretacjach przyjmuje się zazwyczaj, że wartość zbywcza jest tożsama z ceną sprzedaży netto, a zatem stanowi możliwą do uzyskania na dzień bilansowy cenę sprzedaży, bez VAT i podatku akcyzowego, pomniejszoną o rabaty, opusty i inne podobne zmniejszenia oraz koszty związane z przystosowaniem składnika aktywów do sprzedaży i dokonaniem tej sprzedaży, a powiększoną o należną dotację przedmiotową. Trzeba zauważyć, że gdy nie jest możliwe ustalenie ceny sprzedaży netto danego składnika aktywów, należy w inny sposób określić jego wartość godziwą na dzień bilansowy (art. 28 ust. 5 uor).

Wycena aktywów według cen sprzedaży netto wynika z odmiennego przeznaczenia tych składników w jednostkach w stanie likwidacji. Aktywa jednostek kontynuujących działalność mogą dostarczać korzyści ekonomicznych w drodze ich użytkowania lub sprzedaży. Jednostki w likwidacji zazwyczaj pozbywają się majątku, co oznacza, że wartość użytkowa ma marginalne znaczenie. Innymi słowy, otwarcie likwidacji zasadniczo zmienia dotychczas stosowane zasady wyceny, ponieważ następuje odejście od wartości historycznej (ceny nabycia, koszt wytworzenia). Konieczne jest zatem, aby prześledzić przykład liczbowy obrazujący zasady aktualizacji wartości majątku w związku z otwarciem likwidacji.

Przykład :
Wspólnicy spółki przemysłu drzewnego z o.o. 30 maja 2008 r. powzięli uchwałę o likwidacji jednostki. W związku z tym na 29 maja 2008 r. należy sporządzić bilans, wyceniając aktywa według cen sprzedaży netto (wartości zbawczej).

Dane o wybranych aktywach spółki są następujące:
• licencja na oprogramowanie kadrowo-płacowe (z warunków licencji wynika, że prawa do oprogramowania są niezbywalne, wartość początkowa: 5.000 zł, dotychczasowe umorzenie: 1.000 zł, odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości: 0 zł) wartość księgowa: 5.000 zł – 1.000 zł = 4.000 zł, cena sprzedaży netto: 0 zł. Odpis aktualizujący na 29 maja 2008 r. wynisie: 4.000 zł – 0 zł = 4.000 zł,
• piła taśmowa automatyczna (wartość początkowa: 100.000 zł, dotychczasowe umorzenie: 10.000 zł, odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości: 5.000 zł) wartość księgowa: 100.000 zł – 10.000 zł – 5.000 zł = 85.000 zł, cena sprzedaży netto: 70.000 zł (ustalona na podstawie cen w ogłoszeniach zamieszczanych w czasopismach branżowych oraz na aukcjach internetowych wynosi 72.000 zł, koszty związane ze sprzedażą oszacowano na 2.000 zł, stąd: 72.000 – 2.000 zł = 70.000 zł); odpis aktualizujący na 29 maja 2008 r. wyniesie: 85.000 zł – 70.000 zł = 15.000 zł,
• środki pieniężne na rachunkach bankowych: 15.000 zł (trudno mówić o cenie sprzedaży netto, należy posługiwać się ich wartością nominalną). Odpisu nie tworzy się.

Księgowanie odpisu aktualizującego może być następujące:
1. Utworzenie odpisu aktualizującego licencję na oprogramowanie kadrowo-płacowe:
• WN – 8 – Kapitał z aktualizacji wyceny: 4000 zł,
• Ma – 0 – Odpisy aktualizujące wartość niematerialne i prawne (lub 0 – Umorzenie wartości niematerialnych i prawnych): 4.000 zł.

2. Utworzenie odpisu aktualizującego środki trwałe:
• Wn – 8 – Kapitał z aktualizacji wyceny: 15.000 zł,
• Ma – 0 – Odpisy aktualizujące wartość środków trwałych (lub 0 – Umorzenie środków trwałych): 15.000 zł.

Jak wynika z przykładu, korekty wartości aktywów w związku z otwarciem likwidacji jednostki nie wpływają na rachunek zysków i strat jako pozostałe koszty operacyjne, ale są odnoszone bezpośrednio na kapitał z aktualizacji wyceny. Trzeba zauważyć, że może to doprowadzić do sytuacji, gdy kapitał ten przyjmuje wartość ujemną. Należy zatem pamiętać, że zgodnie z art. 36 ust. 3 uor na dzień otwarcia likwidacji wszystkie kapitały łączy się w jeden kapitał własny.

Jeśli zaś chodzi o problem amortyzacji, można stwierdzić, że zasady amortyzacji majątku jednostek w likwidacji są takie same, jak w wypadku jednostek kontynuujących działalność. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, odpisy amortyzacji powinny odzwierciedlać zmniejszenie wartości środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych wynikające z ich zużycia lub z upływu czasu. Artykuł 32 ust. 1 uor stanowi, że zakończenie amortyzacji następuje nie później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru. Trzeba zauważyć, że przepis ten odnosi się jedynie do likwidacji środka trwałego, a nie likwidacji spółki. Oznacza to, że nawet wówczas, gdy w trakcie procesu likwidacji działalność gospodarcza nie jest prowadzona, nie ma przeszkód, aby dokonywać odpisów amortyzacyjnych.

Przedstawione rozwiązanie jest zgodne z prawem podatkowym. Co prawda art. 16f ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: updop) ogranicza możliwość dokonywania odpisów amortyzacji przez podatników nieprowadzących działalności gospodarczej. Jednak to ograniczenie odnosi się tylko do podatników, wobec których sąd ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku, a więc jednostek niewypłacalnych.

Podstawa prawna:
• art. 16f ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.),
• art. 281 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.),
• art. 12, art. 26, art. 29, art. 32 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.).


Źródło: Portal FK, www.portalfk.pl

Autor: Stanisław Hońko

Data: 2008-11-09 | Liczba wyświetleń: 1459